Śpiączka, koma (z gr. κῶμα koma, znaczy głęboki sen, łac. coma) - głębokie zaburzenie świadomości. Często jest wynikiem uszkodzenia centralnego tworu siatkowatego. Może to być uszkodzenie pierwotne lub wtórne, powstałe w sposób pośredni wskutek np. procesu ekspansywnego lub uszkodzenia pochodzenia naczyniowego.
Śpiączka może być również wynikiem zaburzeń powodujących rozlane uszkodzenie systemu nerwowego, np. w przebiegu zatrucia, bez względu na przyczynę.
Najczęstsze przyczyny śpiączek
- choroby zakaźne
- zaburzenia metaboliczne
- śpiączka cukrzycowa
- śpiączka hipoglikemiczna
- śpiączka w przebiegu cukrzycowej kwasicy ketonowej (śpiączka ketonowa)
- śpiączka w przebiegu hiperglikemicznego stanu hiperosmolarnego (śpiączka hiperosmolarna)
- śpiączka w przebiegu kwasicy mleczanowej (śpiączka mleczanowa)
- śpiączka mocznicowa
- encefalopatia wątrobowa
- śpiączka cukrzycowa
- rozlane uszkodzenia mózgu
- zatrucie lekami
- zapalenie mózgu, krwawienie podpajęczynówkowe
- zmiany nadnamiotowe
- krwawienie (sprawdzić czy jest ślad urazu)
- śródmózgowe
- podtwardówkowe
- nadtwardówkowe
- udar mózgu
- guz mózgu
- ropień mózgu
- krwawienie (sprawdzić czy jest ślad urazu)
- zmiany podnamiotowe
- udar pniowy
- krwawienia do mostu
- krwawienia do móżdżku
- zaburzenia psychiczne
Ocena stopnia śpiączki (Skala Glasgow)
Aby ocenić stopień śpiączki stosujemy schemat postępowania zaproponowany przez Teasdal i Jenneta (1974 r.). Polega on na ocenie otwierania oczu, najlepszej odpowiedzi werbalnej oraz najlepszej odpowiedzi ruchowej na zadany bodziec. Parametry te należy rozpatrywać łącznie z odruchami źrenicznymi, odruchami "głowy lalki", ciśnieniem tętniczym, oddechem, tętnem, temperaturą ciała.
Skala Glasgow (GCS, na podstawie schematu Teasdale i Jennetta 1974 r.)
- otwieranie oczu
- 1 - brak
- 2 - na ból
- 3 - na polecenie
- 4 - spontanicznie
- kontakt słowny
- 1 - brak
- 2 - niezrozumiałe dźwięki, pojękiwanie
- 3 - niewłaściwe słowa lub krzyk
- 4 - mowa chaotyczna, uwaga zachowana
- 5 - zorientowany co do miejsca, czasu i własnej osoby
- reakcja ruchowa
- 1 - brak
- 2 - reakcja wyprostna na ból (sztywność z odmóżdżenia)
- 3 - reakcja zgięciowa na ból (sztywność z odkorowania)
- 4 - celowe ruchy zmierzające do uniknięcia bodźca bólowego (zginanie - wycofywanie kończyny)
- 5 - lokalizuje ból
- 6 - spełnia polecenia
Linki zewnętrzne
Przeczytaj !