druk wielkoformatowy fotoschop zbiorniki na gnojówkę fotografia ślubna wrocław baza firm dębki forever Żyrafa Systematyka Domena eukarioty Królestwo zwierzęta Gromada ssaki Podgromada ssaki żyworodne Szczep łożyskowce Rząd parzystokopytne
Rodzina żyrafowate
Rodzaj Giraffa
Brünnich, 1771 Gatunek żyrafa Nazwa systematyczna Giraffa camelopardalis[1] (Linnaeus, 1758) Kategoria zagrożenia (CzKGZ)[2]
najmniejszej troski Zasięg występowania Systematyka w Wikispecies Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Hasło żyrafa w Wikisłowniku

Żyrafa (Giraffa camelopardalis) – parzystokopytny ssak roślinożerny oraz najwyższe z żyjących obecnie zwierząt. Zamieszkuje afrykańskie sawanny na południe od Sahary. Jest spokrewniona z jeleniami i bydłem rogatym, jednak należy do osobnej rodziny żyrafowatych (Giraffidae), razem z najbliższym krewniakiem okapi.
Łacińska nazwa, wywodzi się z dawnego poglądu, że żyrafa jest zwierzęciem hybrydowym, powstałym ze skrzyżowania wielbłąda (Camelus) z ocelotem (Leopardus pardalis)[3].

Spis treści

Występowanie i biotop

Obecny zasięg występowania gatunku obejmuje tereny Afryki subsaharyjskiej od Czadu po północną Botswanę, Natal i Transwal – dawne prowincje RPA. Wcześniej występowały w Afryce Zachodniej, gdzie wyginęły poza szczątkową populacją w Nigrze. W Afryce Południowej zostały reintrodukowane do rezerwatów. Siedliskiem żyraf są suche tereny trawiaste (sawanny) i lasy parkowe. Mogą przebywać z dala od źródeł wody.

Charakterystyka

Jest to jedyny gatunek, u którego wzrost mierzy się do czubka głowy, nie do kłębu. Samce, większe od samic, osiągają wzrost do ponad 5 metrów i wagę ponad 1300 kilogramów. Rekordowe wymiary zanotowane u samca żyrafy Rotschilda wynosiły 5,87 m wysokości i 2000 kg masy ciała[4].

Przednie nogi żyrafy są bardzo cienkie i długie, dłuższe od tylnych. Szyja waży 272 kg, długa oparta na zaledwie 7 kręgach jak u większości ssaków (cały kręgosłup składa się z 24 kręgów). Wzdłuż karku biegnie krótka grzywa. Na głowie 2 do 5 malutkich wyrostków kostnych, okrytych skórą, obecnych u obu płci. Długi ogon jest zakończony pękiem włosów. Ubarwienie od brunatnego lub ciemnordzawego do białego, w ciemne plamy o różnej wielkości i kształcie – ich rysunek stanowi cechę osobniczą, jest stały przez całe życie. Nasilenie koloru jest zależne od pory roku i samopoczucia zwierzęcia[5]. Umaszczenie żyraf stanowi kamuflaż, naśladuje rozproszone światło sawanny.

Żyrafy poruszają się inochodem.

Tryb życia

Aktywna w dzień, szczególnie rano i wieczorem. Żywi się liśćmi i pędami drzew. Żyje w stadach o hierarchicznej strukturze, składających się z kilkunastu do (rzadziej) kilkudziesięciu osobników. Rywalizujące samce toczą między sobą rytualne pojedynki siłowe polegające na przeginaniu na bok szyi przeciwnika.

Ciąża u żyrafy trwa 14–15 miesięcy, nowo narodzone cielę mierzy około 1,80–2 m wysokości w kłębie i waży 50–55 kg. Żyrafa żyje 20–30 lat.

Podgatunki

Wytworzyła wiele odmian barwnych, które są klasyfikowane jako podgatunki:

Zagrożenia

Żyrafy potrafią szybko biegać osiągając prędkość 47 km/h[6]. Lwy są jedynymi drapieżnikami, które naprawdę zagrażają dorosłym żyrafom. Udaje im się zabić dorosłą żyrafę, ważącą ponad tonę. Aby tego dokonać korzystają z chwili, kiedy schyla ona głowę, np. przy wodopoju. Żyrafa musi szeroko rozstawić nogi lub uklęknąć i nisko pochylić głowę, aby napić się wody. Jeden z kotów skrada się do niej, następnie skacze, chwyta ją zębami za pysk i wbija pazury w kark. Kiedy ofiara raz straci równowagę, cała rodzina lwów przybiega, by ją dobić.

W klasyfikacji IUCN żyrafa zaliczana jest do gatunków niskiego ryzyka. Liczebność wszystkich afrykański populacji szacowana jest na 110 000 – 150 000 osobników. Najliczniejsze są populacje w Kenii (45 000), Tanzanii (30 000) i Botswanie (12 000). Do czynników potencjalnie zagrażających żyrafom zalicza się polowania i utratę siedlisk spowodowaną gospodarką człowieka.

Przypisy

  1. Giraffa camelopardalis w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Giraffa camelopardalis. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. Bruce Alberts: Podstawy biologii komórki. Warszawa: PWN, 2007. 
  4. San Diego Zoo giraffe fact sheet Retrieved 14 August 2006.
  5. Maisano, S. & A. Fraser: Giraffa camelopardalis (ang.). (On-line), Animal Diversity Web, 2006. [dostęp 16 marca 2008].
  6. Kazimierz Kowalski: Ssaki, zarys teriologii. Warszawa: PWN, 1971. 

Bibliografia

  1. Kazimierz Kowalski: Ssaki, zarys teriologii. Warszawa: PWN, 1971. 
  2. Maisano, S. & A. Fraser: Giraffa camelopardalis (ang.). (On-line), Animal Diversity Web, 2006. [dostęp 16 marca 2008].
  3. Zwierzęta : encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005. ISBN 83-01-14344-4