F10.1 Następstwa szkodliwego używania substancji
F10.2 Zespół uzależnienia
F10.3 Zespół abstynencyjny
F10.4 Zespół abstynencyjny z majaczeniem
F10.5 Zaburzenia psychotyczne
F10.6 Zespół amnestyczny
F10.7 Rezydualne i późno ujawniające się zaburzenia psychotyczne
F10.8 Inne zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania
F10.9 Zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania, nie określone DSM IV Zaburzenia związane z alkoholem Kod DSM IVróżny 303.90 Uzależnienie od alkoholu
305.00 Nadużywanie alkoholu
303.00 Zatrucie alkoholem
291.81 Zespół odstawienia alkoholu
291.9 Zaburzenia związane z alkoholem niewyspecyfikowane gdzie indziej
Alkoholizm, inaczej uzależnienie od alkoholu, toksykomania alkoholowa lub choroba alkoholowa (łac. alcoholismus habitualis, alcoholismus chronicus) – choroba polegająca na utracie kontroli nad ilością spożywanego alkoholu.
Spożywanie zazwyczaj dużych ilości alkoholu przez alkoholika jest spowodowane przymusem o charakterze psychicznym i somatycznym i nie podlega jego woli. Mechanizm powstawania uzależnienia nie jest do końca wyjaśniony, ale ma bezpośredni związek z nadużywaniem alkoholu.
Ryzykownie nadużywa alkoholu około 16% polskiego społeczeństwa[2].
Śmiertelna dawka alkoholu to 6–8 g na 1 kg masy ciała[3].
Spis treści
- 1 Objawy
- 2 Skutki
- 3 Leczenie
- 4 Alkoholizm wśród młodzieży
- 5 Kościół katolicki
- 6 Pojęcie alkoholizmu
- 7 Prawo
- 8 Leczenie farmakologiczne
- 9 Pomoc uzależnionym
- 10 Zobacz też
- 11 Przypisy
- 12 Linki zewnętrzne
- 13 Bibliografia
Objawy
Jednym z kluczowych objawów w diagnozowaniu choroby alkoholowej, obok utraty kontroli nad ilością wypijanego alkoholu, są objawy abstynencyjne, zwane inaczej zespołem abstynencyjnym, zespołem ostrej abstynencji, syndromem abstynencyjnym, zespołem odstawienia alkoholu. Objawy abstynencyjne w standardowym przypadku trwają ok. 14 dni. Nie należy ich mylić z kacem.
Alkohol bardzo szybko, ze względu na niewielki rozmiar cząsteczek, jest wchłaniany przez organizm. Dostaje się do krwioobiegu, a za jego pośrednictwem do mózgu. Działanie alkoholu zaczyna się już po kilku minutach od spożycia.
Pojawiają się najpierw pozytywne odczucia w postaci beztroski, rozluźnienia i dobrego humoru. Wyciszane są negatywne emocje[4].
Skutki
Poniżej znajdują się problemy, z jakimi spotykają się alkoholicy. Obok podany jest procent alkoholików, których dotyczy dany problem (na podstawie badania Programu Aktywizacji Placówek Odwykowych[5]):
- Zaburzenia życia rodzinnego – 94%
- Problemy w kontaktach z ludźmi – 84%
- Problemy finansowe – 82%
- Przemoc wobec bliskich – 57%
- Problemy z prawem (karalność) – 51%
Przewlekły alkoholizm prowadzi do chorób psychicznych, ciężkich schorzeń wątroby, nerek, żołądka, serca itd. Zwiększa przestępczość, sprzyja szerzeniu się chorób wenerycznych i ujemnie wpływa na potomstwo. Nadużywanie alkoholu jest powodem powstawania problemów w rodzinach oraz ich rozpadu.
Leczenie
Z choroby alkoholowej nie można się wyleczyć. Nawet po wieloletniej abstynencji próby kontrolowanego picia często kończą się powrotem do nałogu. Fundamentalnym warunkiem zdrowienia jest abstynencja, wspomagana m.in. przez terapię uzależnień, udział w spotkaniach Anonimowych Alkoholików, przebudowę stylu życia na abstynencki, zdobywanie wiedzy z zakresu alkoholizmu i dziedzin pokrewnych.
Proces zdrowienia z choroby alkoholowej jest bardzo trudny i skomplikowany, uzależniony przede wszystkim od chęci i dobrej woli zainteresowanego. Około 70% pacjentów po terapiach nie osiąga trwałych efektów[6].
Z badań przeprowadzonych przez Millera i Hestera wynika, że 1/3 pacjentów osiąga po odbyciu leczenia trwałą abstynencję, a 1/3 poprawę funkcjonowania bez utrzymywania całkowitej abstynencji. Zdaniem innych badaczy 2/3 osób leczonych z powodu alkoholizmu uzyskuje poprawę, aczkolwiek wymiar sukcesu zależy od przyjętego kryterium. Jeszcze inne badania wykazały, że 70% wszystkich leczących się, bardzo wyraźnie ograniczyło liczbę dni picia alkoholu oraz osiągnęło ogólną poprawę stanu zdrowia[7].
Alkoholizm wśród młodzieży
Badania [8] wykazują, że:
- Piwo pije 73% chłopców i 67% dziewcząt
- Wino 69% chłopców i 36% dziewcząt
- Wódkę zaś odpowiednio 14% i 7%
Kościół katolicki
- Według Kościoła Katolickiego, spożywanie alkoholu w nadmiarze jest grzechem przeciwko 5 przykazaniu ( Nie zabijaj ).
- Handel alkoholem na stadionach piłkarskich jest zjawiskiem negatywnym moralnie[9]
- Jedyną formą trzeźwości dzieci i młodzieży do osiemnastego roku życia jest całkowita abstynencja.
- Żaden uczeń nigdy nie powinien widzieć pijącego nauczyciela.
- Reklama wszystkich rodzajów alkoholu powinna być zakazana.
- Niegodziwe i nieuczciwe są kpiny z bezalkoholowych uroczystości weselnych, często niezwykle udanych, czy ośmieszanie abstynenckich przyrzeczeń dzieci i młodzieży, tak bardzo dziś potrzebnych.
- Pijane społeczeństwo jest niestabilne i bezbronne
- "Naród, który walczy o najszlachetniejsze ideały, musi być trzeźwy!" (cyt. Kardynał Stefan Wyszyński)
- Sierpień jest tradycyjnym miesiącem abstynencji
Pojęcie alkoholizmu
Pojęcie alcoholismus chronicum wprowadził Magnus Huss w roku 1849.
W 1960 amerykański lekarz czeskiego pochodzenia Elvin Morton Jellinek opublikował pracę pt. Koncepcja alkoholizmu jako choroby. E.M. Jellinek pierwszy przedstawił, w jaki sposób dochodzi do powstawania i pogłębiania się uzależnienia od alkoholu, podzielił proces powstawania choroby na fazy. Autor wyróżnia następujące stadia choroby alkoholowej:
- Faza wstępna prealkoholowa, trwająca od kilku miesięcy do kilku lat, zaczyna się od konwencjonalnego stylu picia. Człowiek odkrywa, że picie alkoholu nie tylko daje przyjemne doznania, ale także łagodzi przykre stany emocjonalne. Wzrasta tolerancja na alkohol.
- Faza ostrzegawcza zaczyna się w momencie pojawienia się luk pamięciowych – palimpsestów.
- Faza krytyczna rozpoczyna się od utraty kontroli nad piciem.
- Faza przewlekła zaczyna się wraz z wystąpieniem wielodniowych ciągów.
Autor podkreślał, iż zatrzymanie choroby jest możliwe na każdym etapie i w każdej fazie. Od czasu dzieła Jellinka pojawiły się inne typologie alkoholizmu.
W 1983 George Villant opublikował książkę pod tytułem Naturalna historia alkoholizmu, w której zaprezentował rezultaty kilku badań potwierdzających i pogłębiających pojęcie alkoholizmu jako choroby. Podsumowując swoje badania autor stwierdził, że alkoholizm ma charakter postępujący, jego objawy występują jednak w innej kolejności niż przedstawił to Jellinek. Villant podał dwie możliwości zakończenia rozwoju choroby alkoholowej: osoby nią dotknięte podejmują abstynencję albo czeka je śmierć. Jak wynika z danych, nieliczna grupa zdołała powrócić do picia niepatologicznego, czy też powstrzymać proces uzależnienia. Jednak w trakcie kontynuowania badań zaobserwowano, iż grupa ta systematycznie malała.
Prawo
Uznając życie obywateli w trzeźwości za niezbędny warunek moralnego i materialnego dobra Narodu Sejm PRL przyjął dnia 26 października 1982 ustawę o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r. Nr 70, poz. 473, ze zmianami).
Leczenie farmakologiczne
Z badań Bogusława Habrata z Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie wynika, że z szerokiej gamy leków o potencjalnych właściwościach zmniejszania picia alkoholu, jedynie akamprozat i naltrekson uważane są za leki o udowodnionej skuteczności. Do dziś badania nad skutecznością disulfiramu interpretowane są niejednoznacznie.
Kilkadziesiąt badań poświęcono wpływowi grupy leków przeciwdepresyjnych SSRI na spożywanie alkoholu, ale ich interpretacja jest trudna: wydaje się, że skuteczne są głównie u alkoholików z depresją, ale ich wpływ wyraża się najczęściej kilku- do kilkunastoprocentowym zmniejszeniem parametrów związanych z piciem, a jest to niesatysfakcjonujące dla klinicystów.
Wyniki badań nad innymi lekami, m.in. ondansetronem, tiaprydem, GHB, tianeptyną i LSD, choć zachęcające, są bardzo nieliczne i wymagają potwierdzenia.
Zdaniem innego specjalisty z Instytutu Psychiatrii i Neurologii – dr med. Bohdana Woronowicza – farmakologia może stanowić jedynie wsparcie dla oddziaływań psychoterapeutycznych w leczeniu uzależnień, a jednocześnie "stosowanie jakichkolwiek środków farmakologicznych, bez względu na ich skład chemiczny i profil działania, nie może być traktowane jako leczenie uzależnienia od alkoholu."
Pomoc uzależnionym
Jednym z zaleceń terapii odwykowej jest udział w spotkaniach Anonimowych Alkoholików.
- Kościół katolicki
- Bractwo Trzeźwości
- Działalność indywidualna księży katolickich
- Krucjata Wyzwolenia Człowieka
- Ośrodek Apostolstwa Trzeźwości Warszawskiej Prowincji Braci Mniejszych Kapucynów w Zakroczymiu (powstał w 1968 r.).
- Czasopisma zawierające treści antyalkoholowe – "Trzeźwymi Bądźcie" – dwumiesięcznik. "Rycerz Niepokalanej" – miesięcznik.
- Al-Anon
- DDA – Dorosłe Dzieci Alkoholików
- Stowarzyszenia i Kluby Abstynenckie
Zobacz też
- alkoholik (analiza transakcyjna)
- alkoholik
- ciąg pijaczy
- trzeźwiak
- uzależnienie
- model Minnesota
- Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych
Przypisy
- ↑ Global Status Report on Alcohol 2004.
- ↑ Apel Zespołu Apostolstwa Trzeźwości przy Komisji Episkopatu Polski na sierpień 2009 z dnia 10 czerwca 2009
- ↑ Portal Echemia
- ↑ Portal Echemia
- ↑ Instytut Psychologii Zdrowia – Efekty terapii w różnego typu placówkach odwykowych
- ↑ Serwis dot. profilaktyki
- ↑ Bohdan T. Woronowicz Na zdrowie. Jak poradzić sobie z uzależnieniem od alkoholu, str. 161
- ↑ Portal Echemia
- ↑ Apel Zespołu Apostolstwa Trzeźwości przy Komisji Episkopatu Polski w sprawie regulacji związanych ze sprzedażą alkoholu na stadionach piłkarskich z dnia 17 lutego 2009
Linki zewnętrzne
- Baza adresów związanych z chorobą alkoholową i alkoholizmem
- Jak nie dać się nabrać szarlatanom i trafić do dobrego specjalisty
- Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych
- Polska Rada Ruchu Abstynenckiego
- Anonimowi Alkoholicy
- Największy polski portal o chorobie alkoholowej
- Serwisy i fora niepije.pl o tematyce alkoholizm
- Magda Krawentek: Co alkohol robi z mózgiem. [dostęp 22.07.2009].
Bibliografia
- IX Raport Specjalny dla Kongresu USA, Warszawa, wyd. Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, 2002, ISBN 83-88075-22-5
- Leksykon terminów. Alkohol i narkotyki. Światowa Organizacja Zdrowia, Warszawa, wyd. Instytut Psychiatrii i Neurologii, 1977, ISBN 83-85705-32-5
- Bohdan T. Woronowicz Na zdrowie. Jak poradzić sobie z uzależnieniem od alkoholu, Media Rodzina i Parpamedia, 2008, ISBN 978-83-7278-239-7
Przeczytaj !