Bezsenność (agrypnia, łac. insomnia) – subiektywne zaburzenia związane z trudnościami w zasypianiu, kontynuowaniu snu, wczesnym budzeniem się, snem przerywanym lub snem nieregenerującym.
Spis treści
Etiologia
Zaburzenia w rozpoczęciu i trwaniu snu (insomnia) insomnia organica ICD-10 G47.0Bezsenność może być objawem szeregu chorób somatycznych i psychicznych, a także może być spowodowana czynnikami środowiskowymi. Najczęstszymi przyczynami psychicznymi są zaburzenia lękowe i depresje różnych typów. Przyczynami zaburzenia zasypiania i kontynuowania snu mogą być też np. alkohol oraz napoje zawierające kofeinę, a także niewłaściwa higiena snu. Do pozostałych głównych przyczyn bezsenności należy zmniejszenie się w czasie starzenia się ilości produkowanej i uwalnianej melatoniny.
Podział bezsenności
- przygodna (kilka dni)
- krótkotrwała (do 3 tygodni)
- przewlekła (dłużej niż 3 tygodnie)
Diagnostyka
Kryterium diagnostycznym bezsenności jest skrócenie fazy snu połączone z obiektywną sennością lub subiektywnym poczuciem zmęczenia występującymi w ciągu dnia. Brak zmian samopoczucia w ciągu dnia wskazuje na zmniejszone zapotrzebowanie na sen. Bezsenność jest jedną z najczęściej zgłaszanych dolegliwości – ok. 10-20% osób dorosłych zgłasza bezsenność w stopniu umiarkowanym i ciężkim. Przeważają kobiety, zaobserwowano też, że częstość występowania bezsenności wzrasta z wiekiem. Skoncentrowanie się na identyfikacji możliwych przyczyn wywołujących bezsenność jest najwłaściwsze. Jeśli bezsenność nie jest uwarunkowana stanem zdrowia, diagnozuje się bezsenność pierwotną.
Leczenie
Leczenie przyczynowe
Polega na:
- usunięciu przyczyny
- leczeniu wywołujących schorzeń somatycznych
- leczeniu wywołujących schorzeń psychicznych
Leczenie objawowe
- właściwa higiena snu
- niespanie w ciągu dnia
- budzenie się zawsze o tej samej porze niezależnie od czasu trwania snu
- niepozostawanie w łóżku i sypialni jeśli sen nie przychodzi w ciągu 10–15 min
- łóżko ma służyć tylko do spania
- kładzenie się do łóżka tylko wtedy kiedy przychodzi senność
- stosowanie metod niefarmakologicznych
- metody relaksacyjne
- metody behawioralne
- trening autogenny
Leczenie farmakologiczne
Mimo poprawy bezpieczeństwa współcześnie stosowanych leków w leczeniu bezsenności zaleca się aby czas ich stosowania ograniczyć (do ok. 2–4 tygodni).
Wybór rodzaju leku, jego dawki oraz czasu leczenia powinien być zindywidualizowany.
- selektywni agoniści receptora benzodiazepinowego
- benzodiazepiny o działaniu ułatwiającym zasypianie
- leki przeciwdepresyjne o działaniu nasennym
- melatonina
W klasyfikacji ATC leki o działaniu nasennym są zaliczane do klasy N 05 C.
Powikłania
Następstwa bezsenności:
- utrzymujące się uczucie zmęczenia,
- chwiejność i upośledzenie nastroju,
- trudności w koncentracji,
- zaburzenia pamięci,
- senność w ciągu dnia.
Bezsenność może także powodować nawet 4-krotne zwiększenie ryzyka choroby niedokrwiennej serca[1], zwiększenie ryzyka wystąpienia chorób psychosomatycznych, upośledzenia układu odpornościowego, wystąpienia wypadków i liczby hospitalizacji.
Przypisy
- ↑ S Schwartz, W McDowell Anderson, SR Cole, J Cornoni-Huntley i inni. Insomnia and heart disease: a review of epidemiologic studies.. „Journal of psychosomatic research”. 47, ss. 313-33 (Oct 1999). PMID 10616226.
Przeczytaj !