naklejki 3d druk cyfrowy biuro podróży Biłgoraj włókniny filtracyjne Atmosfera druty sprężynowe Człowiek Okres istnienia: 2.5–0 milionów lat temu PreЄ Є O S D C P T J K Pg N
Ilustracja mężczyzny i kobiety Homo sapiens sapiens z zasobów misji Pioneer 10 oraz Pioneer 11 Systematyka Domena eukarioty Królestwo zwierzęta Podkrólestwo tkankowce Nadtyp wtórouste Typ strunowce Podtyp kręgowce Infratyp żuchwowce Nadgromada czworonogie Gromada ssaki Podgromada ssaki właściwe Szczep łożyskowce Nadrząd Euarchonta Rząd naczelne
Podrząd Haplorrhini Infrarząd antropoidy Parvordo małpy wąskonose Nadrodzina małpy człekokształtne Rodzina człowiekowate
Podrodzina Homininae Plemię Hominini Podplemię Hominina Rodzaj człowiek
Nazwa systematyczna Homo Linnaeus, 1758 Systematyka w Wikispecies

Człowiek (łac. Homo) – rodzaj ssaków naczelnych z rodziny człowiekowatych (Hominidae).

Współcześnie występuje tylko jeden gatunek z tego rodzaju: człowiek rozumny (Homo sapiens).

Jeśli uzna się neandertalczyka (Homo sapiens neanderthalensis syn. H. neanderthalensis) za podgatunek człowieka rozumnego to obecnie występującą populację ludzi zalicza się do podgatunku człowiek współczesny (Homo sapiens sapiens). W 2004 roku na indonezyjskiej wyspie Flores odnaleziono kości nieznanego dotąd gatunku człowieka kopalnego, którego nazwano Homo floresiensis.

Spis treści

Cechy

Jedną z cech odróżniających niektórych ludzi z tego rodzaju od innych zwierząt jest wrodzona zdolność do opanowania umiejętności przekazywania informacji za pomocą artykułowanych dźwięków i pisma, emocji i potrzeb wyższych również za pomocą muzyki instrumentalnej, śpiewu, tańca. Człowiek jest jedynym rodzajem na Ziemi, który dzięki przekazowi informacji pozagenetycznej wytworzył kulturę, a poprzez nią sztuczne środowisko, w którym żyje. Jest gatunkiem, który w najbardziej zaawansowany sposób potrafi zmieniać środowisko życia dla własnych potrzeb (antropopresja). Według współczesnej antropologii głównym czynnikiem pozwalającym człowiekowi na tworzenie świata kultury była i jest, o wiele bardziej niż u innych gatunków pofałdowana, kora mózgowa.

U osobników rodzaju Homo występuje (jak u większości ssaków) dymorfizm płciowy, przejawiający się m.in. tym, iż samce mają statystycznie większą masę ciała oraz wzrost od samic. U ludzi występują relacje zarówno monogamiczne jak i poligamiczne (tak poligynicznej jak i poliandrycznej). Na kształt tych relacji wpływa lokalna kultura społeczna. Współcześnie przeważają relacje monogamiczne, mniej liczne są relacje poligyniczne, najmniej liczne – poliandryczne.

Do szczególnych[] cech anatomicznych (występują u innych zwierząt) ludzi należy postawa wyprostowana i ograniczone owłosienie ciała, a także czerwień wargowa.

Systematyka

Systematyka rodzaju Homo jest dotąd nie ustalona, wiadomo jedynie, że w przeszłości występowało kilka gatunków, jednak co do ich ilości i stopnia ich pokrewieństwa nadal trwają spory.


Oto przedstawiciele:

Nazwa Szacowany okres występowania Obszar występowania Uwagi †Homo habilis 2,5–1,5 (lub do 1) mln lat temu jez. Turkana, Kenia, Etiopia uznano go za twórcę narzędzi kamiennych †Homo rudolfensis 2,4-1,8 mln lat temu jez. Turkana, KeniaHomo georgicus 1,8–1,6 mln lat temu GruzjaHomo ergaster 1,9–1,7 (lub do 1,25) mln lat temu Afryka wschodnia i południowa †Homo erectus 2 (lub 1,25)–0,3 mln lat temu Afryka, Azja, Europa potrafił wzniecać ogień; żył w społecznościach †Homo cepranensis (?) Włochy znany z jednego znaleziska datowanego na 900-800 tys. lat †Homo antecessor 800–350 tys. lat temu HiszpaniaHomo heidelbergensis 600–250 tys. lat temu Europa, Afryka, ChinyHomo neanderthalensis 230–30 tys. lat temu Europa, zachodnia AzjaHomo rhodesiensis 300–120 tys. lat temu Zambia Homo sapiens sapiens od 250 tys. – nadal cały świat †Homo sapiens idaltu 160 tys. lat temu EtiopiaHomo floresiensis 100-12 tys. lat temu Indonezja

Liczby

Obecnie Ziemię zamieszkuje ponad 6 mld ludzi, całkowitą liczbę dotychczas żyjących od roku 40.000 p.n.e. do dziś szacuje się na 60 miliardów[1].

Zobacz też

Linki zewnętrzne

Informacje w siostrzanych projektach:  Grafiki i media  na Wikimedia Commons
 Definicja słownikowa  w Wikisłowniku
 Cytaty  w Wikicytatach
Homininae SahelanthropusOrrorinArdipithecusAustralopithecusParanthropusKenyanthropusHomo

Przypisy

  1. Focus (magazyn popularnonaukowy), maj 2009, str.67.