Koszmar senny (potocznie koszmar, dawniej koszemar, z fr. cauchemar[1] – "mara łóżkowa") - marzenie senne o treści wywołującej u śniącego uczucie strachu.
Zdarzenia, które podczas czuwania powodują powstania uczucia strachu bądź lęku, również podczas śnienia wywołują te emocje.
Koszmary pojawiają się najczęściej u dzieci w wieku około 5 roku życia, choć spostrzegano je u młodszych dzieci.
Spis treści
Typowe koszmary senne
- bycie nagim
- spadanie
- topienie się
- śmierć własna lub osób bliskich
- uczucie niemożności ucieczki przed niebezpieczeństwem
- duchy, potwory i inne postacie czy zwierzęta wywołujące uczucie strachu
- przykre wydarzenie, które może śniącego w nieodległym czasie spotkać (np. egzamin w szkole, zwolnienie z pracy itp.)
- sny o treści kryminalnej (aresztowanie, rewizja)
- sny o treści suicydalnej (wbicie sobie noża w brzuch, powieszenie się)
Wszystkie te zdarzenia, gdyby miały miejsce na jawie, wywoływałyby uczucie strachu i również dzieje się tak podczas marzeń sennych o tej treści.
Przyczyny
Ta sekcja może zawierać lub .
Pomóż Wikipedii, dodając przypisy.
Powstawanie koszmarów u dzieci związane jest prawdopodobnie z kształtowaniem się sumienia i poczucia winy. Przypuszcza się także, że koszmary senne mogą występować jako reakcja dziecka na niepokój w rodzinie lub z powodu innych urazów psychicznych.
Koszmary senne dorosłych są podobne do dziecięcych o tyle, że stanowią sygnał o psychicznym zranieniu. Mogą być również objawem rozwijania się chorób somatycznych i zaburzeń w fizjologii organizmu.
W teorii psychoanalitycznej interpretuje się marzenie senne jako spełnienie pragnienia, które nie jest spełniane w rzeczywistości. Może to być spowodowane fizycznymi, obiektywnymi przeszkodami (np. kiedy więzień ma sny seksualne) lub wewnętrznym zakazem (zob. konflikt wewnętrzny). W tym drugim przypadku spełnienie pragnienia może wywoływać poczucie winy i lęk, który sprawia, że spełnienie marzenia jest przeżywane jako koszmar.
Odrębna interpretacja dotyczy spełnienia fantazji które mogą być dla jednostki niebezpieczne, takich jak tendencje autoagresywne, sadomasochistyczne itp. Koszmary mogą też przedstawiać powszechne w danej kulturze metafory, np. kobieta śniąca o spadaniu może podświadomie obawiać się uznania przez otoczenie za "kobietę upadłą".
Zobacz też
Przypisy
- ↑ "Słownik języka polskiego" Adama Kryńskiego, t.2, str. 494