Nowotwór (łac. neoplasma, skrót npl – z greckiego neoplasia) – grupa chorób, w których komórki organizmu dzielą się w sposób niekontrolowany przez organizm, a nowo powstałe komórki nowotworowe nie różnicują się w typowe komórki tkanki. Utrata kontroli nad podziałami jest związana z mutacjami genów kodujących białka uczestniczące w cyklu komórkowym: protoonkogenami i antyonkogenami. Mutacje te powodują, że komórka wcale lub niewłaściwie reaguje na sygnały z organizmu. Powstanie nowotworu złośliwego wymaga kilku mutacji, stąd długi, ale najczęściej bezobjawowy okres rozwoju choroby. U osób z rodzinną skłonnością do nowotworów część tych mutacji jest dziedziczona.
Dziedziną medycyny zajmującą się rozpoznawaniem i leczeniem chorób nowotworowych jest onkologia.
Spis treści
Etapy kancerogenezy
- działanie czynników rakotwórczych
- mutacja
- intensywne mitozy zmienionych komórek
- przerastanie zdrowych tkanek
- angiogeneza
- migracja
- tworzenie przerzutów
Rodzaje nowotworów
- nowotwór łagodny (neoplasma benignum)
- nowotwór złośliwy (neoplasma malignum)
- nowotwór anaplastyczny (neoplasma anaplasticum)
- mięsak (sarcoma)
- rak (carcinoma)
- potworniak (teratoma)
- nowotwór miejscowo złośliwy
Diagnostyka
Niektóre z badań mających znaczenie w rozpoznawaniu chorób nowotworowych:
- tomografia komputerowa
- rezonans magnetyczny
- pozytonowa tomografia emisyjna PET-CT
- mammografia
- tomografia emisyjna pojedynczych fotonów SPECT
Leczenie
W leczeniu stosuje się m.in.:
Zobacz też
Przeczytaj !